Psalm 97
Kunstwerk als verwerking van de Psalm gemaakt door Elly Mondelaers
Psalm 97
De Heer is koning! Laat juichen de áarde,
met vreugde vervullen alle vólken!
Gerechtigheid is de grondslag van zijn tròon,
maar in een wolk van niet-weten is Hij gehúld.
Onnaspeurbaar richt Hij zijn blík
op de aarde, gehoorzamend aan zijn gezág.
De hemel verkondigt zijn gerèchtigheid,
alle volken zien zijn glórie.
Beschaamd staan zij die béelden aanbidden,
die zich beroemen op áfgoden.
Die goden buigen zich neer voor Hèm!
Jij, God, bent de Allerhóogste!
Jullie die de Heer líefhebben:
Haat het kwáad!
Hij die het leven van zijn getrouwen bewaart,
zal je redden uit de hand van de verdwáasden.
Licht gaat op voor de rechtváardigen,
vreugde voor de oprechten van hárt.
Verheug je in de Heer, rechtvàardigen,
loof Hem, tot gedachtenis van zijn héiligheid.
Gezongen door zuster Godeliph (St.-Trudoabdij) en Elke Poppe (pastorale eenheid Sint-Trudo-Assebroek) met citerbegeleiding
Aanzet
Psalm 97 is niet zo mijn ding. Ik heb er geen klik mee. Het beeld van God als koning over heel de aarde vindt op dit moment in mijn leven geen weerklank. Geef mij maar het beeld van onze vorige psalm, van een God als fundament onder mijn leven en werken.
En daar sta je dan, als van jou verwacht wordt dat je anderen meeneemt in het lezen van, mijmeren bij en bidden met psalm 97. Goed, als het dan vanzelf niet stroomt, dan moet je even dieper gaan duiken, misschien in de historische context van de psalm.
Deze triomfantelijke koningspsalm is er eentje uit een reeks. Ook de psalmen 93, 96, 98 en 99 zijn koningspsalmen, en blijkbaar gaan die terug op de tijd net na de terugkeer uit de Babylonische ballingschap. Je zou voor minder God als koning uitroepen, als jouw eigen kleine volkje thuis kon komen, weg uit dat grootse Babylonië dat een nederlaag leed tegen Perzië. Wat moet God tot groot en koninklijk zijn als Hij, om zijn eigen volk te redden, twee grootmachten tegen elkaar doet strijden en de juiste doet verliezen.
En de beelden uit de psalm spreken, wat dat betreft. (Al moet ik zeggen dat onze psalmvertaling het met heel wat minder bravoure doet dan de oorspronkelijke.)
Wij lezen:
Gerechtigheid is de grondslag van zijn troon,
maar in een wolk van niet-weten is hij gehuld.
In de nieuwe Bijbelvertaling staat:
In wolk en duisternis is Hij gehuld,
zijn troont stoelt op recht en gerechtigheid.
Vuur gaat voor Hem uit,
rondom verterend wie tegen Hem opstaat.
Zijn bliksems verlichten de wereld,
de aarde ziet het en beeft.
De bergen smelten als was voor de Heer,
voor de Heer van heel de aarde.
En deze passage roept, meer misschien dan onze vertaling, het beeld op van Mozes die – na die eerdere uittocht, uit Egypte – de berg Sinaï opging om daar de stenen tafelen met de tien geboden te ontvangen. Hij verdween in een dichte mist en zag zelf ook niet God van aangezicht tot aangezicht.
Naast een thema als ‘Gods als koning van heel de aarde, en de oproep aan de mens om dat koningschap te beamen door rechtvaardig te leven’ is er ook een tweede thema aanwezig, nl. dat van ‘zij die beelden aanbidden’. Ook hier wordt het verhaal van Mozes op de berg Sinaï opgeroepen, toen de mensen (omdat ze wat lang moesten wachten) een gouden kalf maakten en gingen aanbidden. Datzelfde zagen de Israëlieten in Babylonië. Telkens als mensen beelden gaan aanbidden, gaat het fout. En nu denk ik niet dat we alleen naar ‘de anderen’ of ‘de heidenen’ moeten gaan kijken. Ook wij hebben een beeld van God, en als wij alleen maar aan dat beeld blijven vasthangen, dan gaat het ook met ons vroeg of laat verkeerd. Wij mensen hebben misschien wel beelden nodig, maar laten we steeds kritisch blijven, dat onze beelden niet verstarren en zo tweedracht gaan zaaien.
Het mooiste beeld uit deze psalm, zo ervaar ik zelf, is juist het beeld van God, gehuld in een wolk van niet-weten. Alsof we altijd nog weer ‘nieuw’ op zoek moeten gaan naar wie Hij – die Onnoembare, Ondenkbare – voor ons wel wil zijn. Want alleen zo kan Hij voor elke mens en in elke tijd weer spreken en harten raken.

