Lc.12,39-48 (21/10/2026)

³⁹     “Maar weet goed:
       Als de heer des huizes geweten had
       op welk uur de dief kwam,
       dan had hij wel gewaakt
       en niet toegelaten dat er ingebroken werd in zijn huis.
⁴⁰     Wees ook jullie dus bereid [klaargemaakt én bereidwillig],
       want je weet niet op welk uur de mensenzoon komt.”
⁴¹     Petrus vroeg hem nu:
       “Heer, bedoel je deze gelijkenis voor ons alleen,
       of ook voor allen?”
⁴²     De Heer antwoordde:
       “Wie zou die trouwe en verstandige huismeester zijn
       die de heer zal aanstellen over zijn personeel
       en die op de gepaste tijd
       hen het eten geeft dat hen toekomt?
⁴³     Gezegend de dienaar die zó bezig is
       wanneer de heer thuiskomt.
⁴⁴     Waarlijk, ik zeg jullie
       dat hij hem zal aanstellen over alles wat hij bezit.
⁴⁵     Maar als die dienaar in zijn hart zegt:
       mijn heer neemt er de tijd van,
       en hij begint de knechten en meiden te slaan
       en eet en drinkt tot hij dronken wordt,
⁴⁶     dan zal de heer van die dienaar komen
       op een dag dat hij het niet verwacht
       en op een tijdstip dat hij niet kent;
       hij zal worden verwijderd van zijn heer
       en ondergaan het lot van de ontrouwen.

⁴⁷     De dienaar die de wil van zijn heer heeft leren kennen,
       maar zich daar niet heeft op voorbereid en gedaan,
       zal met vele slagen geslagen worden.
⁴⁸     Als hij die echter niet heeft leren kennen
       en heeft gedaan wat straf verdient,
       zal hij met weinig slagen geslagen worden.

       Van ieder aan wie veel is gegeven,
       zal veel worden gevraagd;
       en aan wie veel is toevertrouwd,
       van hem zal veel worden geëist.”

We lezen hier het vervolg van gisteren, waar het ging over dienaarschap in G-ds koninkrijk. Jézus bleek die dienaar te zijn! Petrus stelt daarop de terechte vraag of dat ook bedoeld is voor zijn volgelingen. Laten we onze oren spitsen, want dit gaat over ons!
Het antwoord van Jezus heeft iets opens. Hij beschrijft wel het gepaste gedrag van een dienaar maar hij doet dat in vraagvorm. Het antwoord is nog aan ons! Zal/wil ik dat doen?
Terzijde: Merk op dat het hier eigenlijk niet gaat over Gód dienen, maar over ‘zijn personeel’! Blijkbaar dienen wij God ín het dienen van mensen! Je mag dat ook omdraaien – heel belangrijk om te zien in onze ‘kerk-arme’ tijden: wie zorgzaam met mensen omgaat, ís feitelijk een trouwe godsdienaar!
Terug naar de keuze die Jezus ons laat. Die is er dus wel degelijk: als wij niets aanpakken, zal er niets gebeuren. Maar tegelijk wijst Jezus ons op de verantwoordelijkheid die wij hebben: wíj zijn degenen aan wie veel is gegeven! Ga dat maar eens na! We hebben meer ‘talenten’ dan we gewoonlijk denken. Maar zetten we die ook in ten bate van de mensen?

Lc.12,49-53 (22/10/2026)

⁴⁹     “Vuur ben ik komen werpen in de wereld,
       en hoe verlang ik dat het al oplaait!
⁵⁰     Ik moet in een doop worden ondergedompeld
       en hoe ben ik erop gespannen
       tot die is volbracht.
⁵¹     Denken jullie dat ik vrede op aarde ben komen brengen?
       Nee, zeg ik jullie! Niets anders dan verdeeldheid!
⁵²     Vanaf nu zullen vijf in één huis verdeeld zijn:
       drie tegen twee, twee tegen drie.
⁵³     Verdeeld zullen zijn
       vader tegen zoon en zoon tegen vader,
       moeder tegen dochter en dochter tegen moeder,
       schoonmoeder tegen haar schoondochter en schoondochter tegen haar schoonmoeder.”

In de beeldvorming rond Jezus zijn we nogal gewoon gemaakt aan een erg ‘brave’, zeg maar ‘zoete’ Jezus. Nochtans zijn er meerdere passages in het Evangelie te lezen waarin hij behoorlijk temperamentvol uit de hoek kon komen, en helemaal geen ‘peis en vree’ verkondigt. Zoals hier bijvoorbeeld.
Het ‘vuur’ waar hij van spreekt, zou je kunnen begrijpen als het innerlijk vuur, de Geest, van waaruit hij – en wij – zijn leven leidt (én lijdt). En hoewel het er natuurlijk toch in aanwezig is, is het hier niet dat wat hij bedoelt. Dat lezen we in het vervolg.
Het gaat erom dat zijn boodschap – waar die in volheid wordt verkondigd, en vooral gedáán – ook wel tegenstand, moeite en pijn, en dus heftigheid zal teweegbrengen. Ook felle meningsverschillen tussen mensen die voor de rest wel op elkaar betrokken zijn, kunnen aan de orde van de dag zijn.
Lastige dingen …, waar we meestal liefst ver van af blijven. Geen wonder dat mensen er maar liever een ‘zoete’ Jezus van maakten. Maar verdoezelen wij daarmee niet de kracht van zijn boodschap en daad-werkelijk oproep aan ons?

Lc.12,54-59 (23/10/2026)

⁵⁴     Tegen de menigte zei Jezus nu ook:
       “Als jullie een wolk zien opkomen in het westen,
       zeg je meteen: er komt regen –
       en zo gebeurt het inderdaad.

⁵⁵     En als er een zuidenwind waait,
       zeg je meteen: het wordt heet –
       en zo gebeurt het inderdaad.
⁵⁶     Dubbelzinnigaards! [hypocritai]
       De fenomenen van aarde en hemel
       weet je wel te onderscheiden,
       waarom dan niet deze tijd?
⁵⁷     Waarom oordelen jullie niet uit jezelf
       wat het rechte is?

⁵⁸     Wanneer je met je tegenpartij naar de overheid stapt,
       doe onderweg dan nog alle moeite om van hem af te komen,
       want anders sleurt hij je naar de rechter
       en de rechter zal je overleveren aan de deurwaarder
       en de deurwaarder zal je in de gevangenis werpen.
⁵⁹     Ik zeg je: Je zult daar niet uit komen
       totdat je tot de laatste cent hebt betaald.”

We mogen nogal vermoeden dat Jezus ook vandaag zou zeggen: “Dubbelzinnigaards (= hypocrieten = zonder onderscheidingsvermogen)! De fenomenen van de natuur kun je tot in de kleinste details en tot in de verste uithoeken van het heelal uitpluizen, waarom dan niet wat ze betekenen en teweeg brengen voor de mensen en hun samenleven? Met je verstand meen je alles te kunnen doorgronden, maar je ‘gezond verstand’, waar dus ook je hart toe hoort, weet je niet meer hoe te gebruiken. Je stelt de wetten van de natuur op (of legt haar je wetten op!), maar je weet niet meer wat ‘recht’ is; dat is hoe mensen ‘tot hun recht komen’. Dubbelzinnigaards! Kom toch tot inzicht, open je ogen en durf zien wat er te zien is – tenminste als het ook de ogen van je hart zijn. Anders zul je een hoge prijs betalen.”
We mogen vandaag wel stellen dat we die prijs al aan het betalen zijn! Daarom klinkt de oproep van Jezus des te dringender: Leef niet dubbelzinnig, maar gefocust op het ene doel: het Go(e)de!
Hoe zal dat er concreet uitzien in mijn leven vandaag?

Lc.13,1-9 (24/10/2026)

¹      Terwijl Jezus hierover bezig was,
       waren er onder de aanwezigen
       die hem vertelden over de Galileeërs
       van wie [de romeinse landvoogd] Pilatus het bloed vermengd had
       met dat van hun offerdieren.
²      Jezus antwoordde hun:
       “Denken jullie dat deze Galileeërs
       grotere zondaars waren dan de anderen,
       omdat ze dit hebben moeten lijden?
³      Neen!, zeg ik jullie,
       maar als jullie je niet bekeren,
       zul je allen op dezelfde manier omkomen.
⁴      Of die achttien die stierven
       toen de toren bij de Siloam [een vijver in Jeruzalem] op hen viel.
       Denken jullie dat zij schuldiger waren
       dan de andere bewoners van Jeruzalem?
⁵      Neen!, zeg ik jullie,
       maar als jullie je niet bekeren,
       zul je allen op dezelfde manier opkomen.”

⁶      Hij vertelde nu deze gelijkenis:
       “Iemand had in zijn wijngaard een vijgenboom geplant.
       Hij kwam er vruchten aan zoeken,
       maar vond er geen.
⁷      Hij zei tegen de wijngaardenier:
       “Kijk, drie jaar kom ik nu al vruchten zoeken aan deze vijgenboom, maar vind er geen.
       Hak hem uit.
       Waartoe zou hij nog de grond verder uitputten!”
⁸      Maar de wijngaardenier antwoordde hem:
       “Heer, laat hem nog dit jaar …
       Ik zal eerst nog eens de grond bewerken en bemesten.
⁹      Als hij dan vruchten draagt …
       En indien niet, hak hem later dan maar uit.””

Het lijkt of het eerste deel van dit stuk Evangelie (v.1-5) de dringende oproep tot bekering behandelt, terwijl het tweede deel (v.6-9) bijna het tegenovergestelde, het geduld van G-d aanhaalt. Maar bij nader toezien blijkt dat niet te kloppen en handelen beide delen over beide houdingen!
Ja, Jezus heeft begrip voor de mensen die op zo’n gruwelijke manier omkwamen. Hij neemt het zelfs te baat om de automatische koppeling tussen een tegenslag en eigen verantwoordelijkheid aan de kaak te stellen. Tegelijk doet hij de dringende oproep tot bekering. Maar die geldt dan wel voor iedereen!
Ja, Jezus heeft geduld met de vijgenboom. Hij wil er zelfs nog wat extra moeite voor doen om hem toch maar tot zijn eigen doel – vruchten dragen – te laten komen. Maar tegelijk zegt hij daarmee ook dat dat doel er wel degelijk is, en als de boom daar finaal niet toe komt, zál hij omgehakt worden!
Een dringende oproep dus, niet om bang van te worden, wel om ernstig te nemen …

Lc.13,10-17 (26/10/2026)

¹⁰     Op een keer gaf hij op een sabbat onderricht
       in één van de synagogen.
¹¹     Kijk! Er was een vrouw die al achttien jaar ziek was:
       ze was kromgebogen en kon zich in het geheel niet oprichten.
¹²     Jezus zag haar en sprak haar aan:
       “Vrouw, je bent ver-los-t van je ziekte”,
¹³     en hij legde haar de handen op.
       Onmiddellijk werd zij opgericht
       en zij verheerlijkte God.
¹⁴     De overste van de synagoge,
       die er zich aan ergerde dat Jezus op sabbat genas,
       zei tegen de aanwezigen:
       “Zes dagen zijn er om te werken.
       Kom dan op deze dagen om jullie te laten genezen
       en niet op de sabbat.”
¹⁵     De Heer antwoordde hem:
       “Dubbelzinnigaard!
       Maken jullie niet allemaal je os of ezel los van de voederbak
       om hem weg te leiden naar de drinkplaats?
¹⁶     Kijk toch! Was het dan niet nodig
       dat deze vrouw – nog wel een dochter van Abraham –
       die de tegenstander [satan] achttien jaar lang gebonden hield,
       losgemaakt werd van deze band juist op een sabbat?”
¹⁷     Toen hij dit gezegd had,
       werden al wie zich tegen hem stelden diep beschaamd.
       De menigte echter was verheugd
       over al de heerlijke dingen die door hem gebeurden.

Met dit Evangelie weet je niet ‘waar eerst beginnen’! Met Jezus’ toch wel verregaande genezingskracht? Met Jezus’ houding tegenover de sabbat en de oversten die die heilige dag – overigens terecht – bewaakten? Met …?
Nee, nee, zou Jezus zeggen. Je moet beginnen bij … de méns! Je aandacht, je zorg, je daadkracht moet eerst en vooral uitgaan naar je medemens. Of het nu sabbat is of niet, of je nu in de synagoge bent of niet, je aandacht moet zijn bij degene die je daar ontmoet. En dan niet alleen bij degenen voor wie je dat vanzelfsprekend vindt, maar net eerst bij degenen naar wie het minst omgekeken wordt maar het wel het meest nodig hebben!

Lc.13,18-21 (27/10/2026)

¹⁸     Daarop zei Jezus:
       “Waarop lijkt het koningschap van God?
       Waarmee zal ik het vergelijken?
¹⁹     Het lijkt op een mosterdzaadje.
       Iemand wierp het in zijn tuin
       en het groeide
       en werd een grote struik met vele takken
       waarin de vogels van de hemel zich nestelden.”
²⁰     En opnieuw zei hij:
       “Waarmee zal ik het koningschap van God vergelijken?
²¹     Het lijkt op gist
       dat een vrouw verborg in een grote hoeveelheid meel,
       zodat het in z’n geheel doorgistte.”

Bij dit Evangelie wordt de aandacht vaak getrokken naar het feit dat iets kleins kan uitgroeien tot iets groots, en dat we dus niet moeten denken dat onze eigen daden te klein of betekenisloos zijn voor ‘het koninkrijk van G-d’.
Dat ís ook zo, maar dit keer viel mij iets anders op. Het zaadje moet wel nog geplant worden; de gist moet wel nog aan het deeg toegevoegd worden; … anders gebeurt er niets!
Dus, zijn onze ‘kleine daden’ groot genoeg voor G-ds koninkrijk? Jazeker! Maar we moeten ze wel dóen (en niet alleen erover spreken, plannen, fantaseren, …)!