Mt.5,17-37 (15/02/2026)

¹⁷     “Denk niet dat ik gekomen ben
       om de wet en de profeten te ontbinden.
       Ik ben niet gekomen om te ontbinden,
       maar om te vervullen.
¹⁸     Amen, ik zeg jullie:
       Totdat hemel en aarde voorbijgaan,
       zal niet de kleinste letter van de wet voorbijgegaan zijn
       – totdat alles is gebeurd.
¹⁹     Wie dus ook maar het kleinste van de geboden loslaat
       en het zo leert aan de mensen,
       zal de kleinste genoemd worden in het koningschap van de hemelen.
       Wie ze echter doet en leert,
       die zal groot genoemd worden in het koningschap van de hemelen.”

²⁰     “Ik zeg jullie:
       Als je integriteit die van de schriftgeleerden en farizeeën niet overschrijdt,
       zul je niet binnengaan in het koningschap van de hemelen.

²¹     Jullie hebben gehoord dat er gezegd is tot die-van-het-begin:
       Je zult niet doden [Ex.20,13];
       wie doodt moet onderworpen worden aan het oordeel.
²²     Ik echter zeg jullie:
       Ieder die vertoornd is op zijn medemens
       moet onderworpen worden aan het oordeel;
       wie zijn medemens uitscheldt,
       moet onderworpen worden aan de raad [locale of supralocale rechtszetel];
       wie zijn medemens verwenst,
       moet onderworpen worden aan de gehenna van het vuur.

²³     Wanneer je je gave naar het altaar brengt
       en daar herinner je je dat je medemens iets tegen je heeft,
²⁴     laat dan je gave voor het altaar daar,
       ga je dan eerst verzoenen met je medemens
       en kom dan met je gave.
²⁵     Wees voortdurend geneigd je tegenstander tegemoet te komen
       zolang je met hem onderweg bent,
       zodat hij je niet overlevert aan de rechter,
       de rechter vervolgens aan de gerechtsdienaar
       en je in de gevangenis wordt geworpen.
²⁶     Amen, ik zeg jullie:
       Je zult daar niet uit geraken
       voordat je tot de laatste cent hebt betaald.”
²⁷     “Jullie hebben gehoord dat er gezegd is tot die-van-het-begin:
       Je zult geen overspel begaan. [Ex.20,14]
²⁸     Ik echter zeg jullie:
       Ieder die naar een vrouw kijkt om haar te begeren,
       heeft in zijn hart al overspel met haar begaan.
²⁹     Als je oog je ten val brengt:
       ruk het uit en werp het weg!
       Het is beter voor je dat één van je leden verloren gaat
       dan dat heel je lichaam in de gehenna geworpen wordt.
³⁰     En als je hand je ten val brengt:
       hak haar af en werp haar weg!
       Het is beter voor je dat één van je leden verloren gaat
       dan dat heel je lichaam in de gehenna geworpen wordt.

³¹     Er is gezegd:
       Wie zijn vrouw wegzendt moet haar een scheidingsakte geven. [Deut.24,1]
³²     Ik echter zeg jullie:
       Ieder die zijn vrouw wegzendt,
       maakt haar tot iemand met wie overspel begaan wordt
       – behalve om reden van hoererij –
       en wie de weggezondene huwt, begaat overspel.”

³³     “Opnieuw, je hebt gehoord dat er gezegd is tot die van het begin:
       Je zult je eed niet breken,
       maar voor de Heer gedane beloften nakomen. [Deut.23,22]
³⁴     Ik echter zeg jullie:
       Zweer helemaal niet!
       Noch bij de hemelen,
       want dat is de troon van God;
³⁵     noch bij de aarde,
       want dat is zijn voetbank;
       noch bij Jeruzalem,
       want dat is de stad van de grote Koning;
³⁶     noch bij je eigen hoofd,
       want je kunt niet één haar wit of zwart maken.
³⁷     Daarentegen moet jullie woord zijn:
       ja is ja, en nee is nee;
       en al wat daar bij komt is uit den boze!”

De Bergrede was een heel nieuwe kijk op het omgaan met wetten en normen. Misschien staan we in deze tijd wel voor een gelijkaardige opdracht? De lezing van vandaag kan ons hiertoe op een leven-gevend spoor zetten.
Jezus situeert zich tegenover de Joodse Wet. “Ik ben niet gekomen om te ontbinden, maar om te vervullen,” zegt hij, en dan noemt hij enkele casussen op en hoe hij daarover denkt.
Elke keer wordt het objectieve kader doorprikt en stelt Jezus een vraag naar de innerlijke gesteldheid. Dat is lastig, want de nieuwe Wet blijft vragen hoe je er innerlijk aan toe bent. Jezus doet dit niet om mensen aanhoudend te beschuldigen maar opdat ze innerlijk vrij zouden worden en beschikbaar om door liefde geraakt te worden en zelf liefde uit te stralen. We mogen niet vergeten dat deze nieuwe Wet de armen in het centrum had geplaatst en dat al ons handelen voortaan van daaruit zou voortkomen. Alle zelfrechtvaardiging waarbij men zich hult in een objectieve mantel houdt hier op. Er is enkel nog de altijd maar verinnerlijkende vraag: wie ben je en hoe is je gesteldheid?

Mt.17,1-9 (1/03/2026)

¹      Zes dagen daarna
       nam Jezus Petrus, Jacobus en zijn broer Johannes mee
       en bracht hen naar de top van een hoge berg,
       zij alleen.
²      Voor hun ogen veranderde hij van gedaante [metamorphose].
       Zijn gelaat straalde als de zon
       en zijn kleren werden wit als licht.
³      En kijk!, Mozes en Elia verschenen hun,
       die met hem spraken.
⁴      Petrus zei tegen Jezus:
       “Heer, het is goed dat wij hier zijn.
       Als het jouw bedoeling is, zal ik hier drie tenten maken,
       één voor jou, één voor Mozes en één voor Elia.”
⁵      En kijk!, terwijl hij nog aan het spreken was
       overschaduwde hen een lichtende wolk.
       Er klonk een stem uit de wolk:
       “Dit is mijn daad-werkelijk geliefde zoon
       in wie ik instemming vind. [Jes.42,1]
       Luister naar hem.”
⁶        Toen ze dit hoorden, wierpen de leerlingen zich neer
       en werden zeer bevreesd.
⁷      Jezus kwam bij hen, raakte hen aan en zei:
       “Sta op, wees niet bevreesd.”
⁸      Toen ze hun ogen opsloegen,
       zagen zij niemand dan alleen Jezus.
⁹      En afdalende van de berg gebood Jezus hun:
       “Spreek niemand over dit vergezicht
       voordat de mensenzoon uit de doden is opgestaan.”

Matteüs vertelt ons over het visioen dat de leerlingen overkwam, zes dagen nadat Jezus met hen over zijn lijdensweg had gesproken. Hij wist hoe zijn weg zou gaan, het was onontkoombaar en hij was daarin realistisch, als we Matteüs mogen geloven.
Op de berg ervaren Petrus, Johannes en Jacobus de hoogte en de grootsheid van wie Jezus in wezen is. Jezus neemt hen mee de berg op, omdat ze deze ervaring nodig hebben om later de diepte van het lijden te kunnen dragen. In crisis, in de diepte van menselijk lijden, is een houvast aan ‘topervaringen’ van wezenlijk belang, om niet te bezwijken, om staande te blijven in wat je overkomt.
Zouden de mensen in Oekraïne, in Rusland, in Iran, Gaza, en … dergelijke topervaringen meedragen om nu staande te blijven in wat hen overkomt? Wat zijn onze topervaringen? Hebben wij een visioen, een droom, een perspectief dat in het lijden houvast biedt om niet te bezwijken?

Mt.5,13-16 (10/06/2025)

¹³    “Jullie zijn het zout van de aarde.
       Maar als het zout verdwaasd raakt,
       waarmee kan het dan weer zout worden?
       Voor niets heeft het nog kracht,
       alleen om weggeworpen te worden
       en door de mensen vertrapt.”
¹⁴    Jullie zijn het licht van de wereld.
       Een stad kan niet verborgen zijn
       als ze boven op een berg ligt.
¹⁵    Men steekt ook geen lamp aan
       om ze onder een emmer te zetten,
       maar men zet haar op een kandelaar
       zodat ze schijnt voor alle mensen in huis.
¹⁶    Zo moet ook jullie licht stralen voor de mensen,
       opdat ze bij jullie de goede werken zien
       en jullie Vader in de hemelen grootmaken.”

De Bergrede (waaruit dit stukje Evangelie komt) kan je lezen als een oproep (‘vooruit, op weg’), of als een utopie (‘gelukkig wie nederig van hart zijn’).
De lezing van vandaag begint met een onvoorstelbare uitspraak: “Jullie zijn het zout der aarde, jullie zijn het licht van de wereld”. Wanneer je nu weet dat de rabbijnen de Thora het zout der aarde en een licht in de duisternis noemden, dan maakt Jezus hier, in de Bergrede, een onvoorstelbare omkering: De verworpenen, de nederigen van hart, zij zijn de nieuwe Thora. Zij zijn het zout en het licht! Zij geven de richting aan voor het koninkrijk, samen met de houding die anderen tegenover hen aannemen.
Door die laatste toevoeging wordt de Bergrede plots een gedragscode voor iedereen. Ze vraagt een radicale ommekeer waarbij men zich laat bevragen door de kwetsbaarheid van de ander, door de rafelranders. Ze houdt een spiegel voor om los te komen van vastgeroeste gedragsregels en om in beweging te komen.

Mt.8,5-11 (1/12/2025)

⁵      Toen Jezus binnenging in Kafarnaüm,
       kwam er een centurio [honderdman, Romeinse legeroverste] smekend naar hem:
⁶         “Heer, mijn jongen [kan zijn zoon zijn, of een dierbare knecht]
       ligt thuis verlamd en lijdt vreselijke pijn.”
⁷      Jezus zei hem:
       “Ik zal hem komen genezen.”
⁸      Maar de centurio antwoordde hem:
       “Heer, ik ben te klein dat je in mijn huis zou komen,
       maar spreek slechts één woord
       en mijn jongen zal gezond worden.
⁹      Want ook ik ben een mens aan wie volmacht werd gegeven.
       Ik heb soldaten onder mij
       en als ik tot de ene zeg ‘ga’, dan gaat hij,
       en tot de ander ‘kom’, dan komt hij,
       of tegen mijn dienstknecht ‘doe dit’, dan doet hij dat.”
¹⁰     Toen Jezus dit hoorde, verwonderde hij zich
       en zei tegen wie hem volgden:
       “Amen, ik zeg jullie:
       Zelfs in Israël heb ik niet zo’n groot geloof/vertrouwen gevonden!
_¹¹     Daarom zeg ik jullie
       dat velen van oost tot west zullen komen
       en met Abraham, Isaak en Jakob
       deel zullen hebben aan het koningschap van de hemelen.

“Heer, ik ben niet waardig dat Gij tot mij komt, maar spreek en ik zal gezond worden.” Dit zinnetje spreken we met z’n allen uit net voor de Communie in een Eucharistie. Veel mensen hebben er last mee, omdat het ons zo klein lijkt te maken. Dat ‘niet-waardige’ blijft in onze oren en ons gemoed hangen. Als we dat zinnetje echter in z’n context zien, dan wordt het toch wel anders. Die context krijgen we hier vandaag in het Evangelie te lezen!
De centurio wordt niet minder centurio omdat hij erkent dat hij maar klein is! Integendeel, het is omdát hij zijn positie in alle eerlijkheid durft te bekijken – en zich dus niet groter maakt dan hij is – dat hij in diepte inziet hoe Jezus tussen zijn Vader en de mensen staat! En vanuit die ‘juiste positie’ durft hij in alle vrijmoedigheid Jezus te vragen – én Jezus komt!
Zou dit niet de ‘advent-houding’ zijn – die wij nog te zoeken hebben – dat wij onze ‘juiste positie’ zouden durven zien – en die is bijna altijd kleiner dan we over onszelf denken? Dan pas kan er werkelijk plaats zijn voor Jezus’ komst. En hij zál komen … ook in mijn niet-waardig huis …

Mt.7,21.24-27 (4/12/2025)

²¹    “Niet iedereen die “Heer, Heer!” tegen mij zegt,
       zal binnengaan in het koninkrijk der hemelen,
       maar wie de wil doet van mijn Vader.
²⁴    Iedereen die mijn woorden hoort
       en ze doet,
       is te vergelijken met een verstandig man
       die zijn huis bouwde op de rots.
²⁵    De regen sloeg neer,
       de rivieren zwollen op,
       de winden raasden
       en beukten op dat huis,
       maar het stortte niet in,
       want het was gegrondvest op de rots.
²⁶    Maar iedereen die mijn woorden hoort
       en ze niet doet,
       is te vergelijken met een verdwaasde
       die zijn huis bouwde op het zand.
²⁷    De regen sloeg neer,
       de rivieren zwollen op,
       de winden raasden
       en beukten op dat huis,
       maar het stortte in,
       zodat het helemaal verwoest werd.”

Jezus stelt vast, zonder te oordelen, dat je G-d op verschillende manieren kunt volgen. Je kunt het doen door grote woorden te spreken, door oppervlakkig te werk gaan, door te handelen zonder aandacht te hebben voor het fundament van waaruit je handelt. Dat kan, maar wat je op die manier opbouwt, heeft weinig kans om overeind te blijven. Misschien houdt het nog stand bij kleine tegenkantingen, maar wat bij storm, bij intens lijden, … ? Wat je dacht te hebben opgebouwd, zal ineenstorten, en je hebt geen voet meer om op te staan.
Je kunt ook doordacht te werk gaan, stap voor stap werk maken van je relatie met G-d. Je kunt woord en daad verbinden, ervoor zorgen dat je doet wat je zegt. Zo kan je leven een daad-werkelijke getuigenis worden van G-d en help je mee de wil van de Vader te volbrengen.

Mt.9,27-31 (5/12/2025)

²⁷     Toen Jezus van daar vertrok
      [van het huis van de overste van de synagoge van Kafarnaum],
       volgden twee blinden hem.
       Ze schreeuwden: “Ontferm je over ons, zoon van David!”
²⁸     Thuis gekomen, kwamen de blinden bij hem
       en Jezus vroeg hen:
       “Vertrouwen jullie dat ik de geestkracht heb dit te doen?”
       Ze antwoordden: “Ja, Heer!”
²⁹     Toen raakte hij hun ogen aan en zei:
       “Het gebeure naar jullie vertrouwen.”
³⁰     En hun ogen werden geopend.
       Jezus beval hen streng:
       “Let op dat niemand het te weten komt!”
³¹     Maar eens buiten
       maakten ze hem in de hele omgeving bekend.

Vertrouwen in G-d kan bevrijdende werken – of sterker nog: het wérkt bevrijdend!
Zonder dat ze ook maar iets zien, volgen de twee blinden Jezus. Ze schreeuwen hem toe, maar nergens in het verhaal blijkt dat Jezus meteen op hun roepen reageert. Hij lijkt eerst thuis te moeten komen. Pas thuisgekomen kan hij mensen bij hem binnenlaten. M.a.w. de blinden zullen geduld moeten hebben tot het zover is. Ze kunnen alleen maar hun verlangen uitschreeuwen, en in hun duisternis Jezus blijven volgen totdat hij thuis is.
Dán pas stelt hij hun de vraag wat ze verlangen. Het is niet hun tempo dat gevolgd wordt; Jezus neemt het initiatief tot bevrijding en bepaalt dus het ritme. Wanneer ze dicht genoeg bij hem zijn gekomen, horen ze zijn vraag. Geen rechtstreekse vraag naar genezing, maar een vraag of zij vertrouwen hebben in zijn geestkracht. Zonder enige aarzeling zeggen zij JA!
Wat een volharding, wat een vertrouwen! Daar kan ik alleen maar van leren.
En dan geldt ook voor mij de belofte: “het gebeure naar jullie vertrouwen.” Daar mag ik op vertrouwen!