Mt.4,12-17.23-25 (5/01/2026)

¹²     Toen Jezus hoorde dat Johannes was overgeleverd,
       week hij uit naar Galilea.
¹³     Hij verliet Nazaret
       en kwam wonen in Kafarnaüm aan het meer,
       in het gebied van Zebulon en Naftali,
¹⁴     opdat vervuld zou worden
       wat door de profeet Jesaja werd gesproken:
¹⁵     Land van Zebulon en Naftali,
       aan de weg naar het meer
       en aan de overkant van de Jordaan,
       Galilea van de [niet-Joodse] volken:
¹⁶     Het volk dat in duisternis zat,
       heeft een groot licht gezien;
       en voor wie wonen in de schaduw van de dood
       is een licht opgegaan. [Jes.8,23 – 9,1]
¹⁷     Van toen af begon Jezus te verkondigen:
       “Keer om/ver-ander,
       want het koningschap der hemelen is dichtbij gekomen.”

²³     Jezus trok rond in heel Galilea.
       Hij gaf onderricht in hun plaatsen van samenkomst [synagoge]
       en verkondigde het bevrijdende nieuws van het koningschap,
       en hij genas elke ziekte en elke zwakte onder het volk.
²⁴     Het gerucht over hem ging rond tot in heel Syrië
       en ze brachten bij hem
       allen die het moeilijk hadden,
       door allerlei ziekten en pijnen bevangen waren,
       die gedemoniseerd of maanziek waren
       en verlamden,
       en hij genas hen.
²⁵     Er volgde hem een hele menigte
       uit Galilea, uit Dekapolis [het hellenistische tienstedengebied]
       uit Jeruzalem, uit Judea en van over de Jordaan.

Uit de lijdensverhalen in het Evangelie kunnen we de indruk krijgen dat Jezus zonder verpinken en in volle bewustzijn en zelfs uit volle keuze zijn dood tegemoet ging. Maar dat is slechts een deel van het totaalbeeld dat we ons van hem kunnen vormen. Het is het beeld van hem naar het einde toe, waarnaar hij zelf gegroeid is doorheen allerlei ervaringen.
Vandaag zien we hem aan het begin van zijn ‘openbaar leven’. En daar zien we hem een ándere keuze maken! Als hij hoort van Johannes’ dood, begrijpt hij dat ook hem al snel datzelfde lot zou volgen. Daar was hij nu nog niet klaar voor – stel het je maar eens voor – én hij moest uiteraard eerst nog zijn boodschap kunnen verkondigen!
In een mensenleven – dus ook in dat van Jezus – lopen er lijnen die alle kanten lijken op te gaan, soms zelfs tegenstrijdig. Toch dienen ze allen hetzelfde doel: met je ene leven het ene ‘koningschap der hemelen’ dichterbij te brengen! We hoeven ons dus niet al te veel zorgen te maken over ogenschijnlijke tegenstrijdigheden in ons leven, zolang we maar het ene doel in de gaten houden …

Mt.6,1-6.16-18 (11/06/2025)

¹      Hoed je ervoor
       je integriteit [gerechtigheid] niet te doen voor de mensen,
       zodat je zou gezien zijn door hen.
       Want dan vind je geen vergoeding
       bij je Vader in de hemel.

²      Wanneer je dus [een daad van] tederheid doet,
       bazuin dat dan niet voor je uit
       zoals de huichelaars [hypocritai, voorbij het oordeel] doen
       in de plaatsen van samenkomst [synagoge] en op straat
       om door de mensen geëerd te worden.
       Zeker, ik zeg jullie:
       Ze hebben hun loon al!
³      Maar als jij [een daad van] tederheid doet,
       moet je linkerhand niet weten wat je rechter doet,
⁴      Zodat je [daad van] tederheid in het verborgene blijft.
       En je Vader die in het verborgene ziet,
       zal je vergoeden.

⁵      En wanneer je bidt,
       wees dan niet zoals de huichelaars.
       Zij houden ervan te staan bidden
       in de synagogen en op de hoeken van de straten
       om zich te tonen aan de mensen.
       Zeker, ik zeg jullie:
       Ze hebben hun loon al!
⁶      Maar als jij bidt,
       ga dan in je binnenkamer,
       sluit de deur en bid tot je Vader die in het verborgene is.
       En je Vader die in het verborgene ziet,
       zal je vergoeden.

¹⁶    En wanneer je vast,
       zet dan geen somber gezicht, zoals de huichelaars.
       Zij maken hun gezicht ontoonbaar
       om de mensen te tonen dat ze vasten.
       Zeker, ik zeg jullie:
       Ze hebben hun loon al!
¹⁷    Maar als jij vast,
       zalf dan je hoofd en was je gezicht
¹⁸    om je niet als vastende te tonen aan de mensen,
       maar aan je Vader in het verborgene.
       En je Vader die in het verborgene ziet,
       zal je vergoeden.

Misschien ben je verrast dit Evangelie vandáág te horen. We horen het steevast aan het begin van de Vastentijd. Nu we echter sinds gisteren weer de ‘gewone tijd door het jaar’ zijn ingegaan (in de liturgie wordt de kleur weer groen) lezen we langere stukken naeen. Nu dus uit ‘de bergrede’.
Waarom trouwens zouden we onze daden van tederheid, ons bidden en vasten beperken tot de Vastentijd? Ze zouden een ijkpunt moeten zijn voor elk leven dat zich met ernst volgeling van Christus wil noemen.
Al evenzeer een waarmerk van Christelijk leven is dat we deze dingen wel doen, maar er niet teveel mee te koop lopen. Dat betekent niet dat we er niet zouden mogen over spreken of dat onze daden onzichtbaar moeten blijven – hoe zouden ze dan getuigend kunnen zijn? – maar wel dat we ze zó doen dat ze niet onszelf in het licht zetten maar de a/Ander. Het is een eenvoudige vraag om na te gaan of het juist zit met mijn daden van tederheid, mijn bidden en vasten: Wie komen ze ten goede, de a/Ander of mezelf?

Mt.1,18-24 (18/12/2025)

¹⁸     De geboorte van Jezus de gezalfde [Christos-Messiah] verliep zo:
       Zijn moeder, Maria, was verloofd met Jozef.
       Voor zij echter gingen samen leven,
       werd zij zwanger bevonden uit heilige geest.
¹⁹     Haar man Jozef, die integer was,
       wilde haar niet openlijk te schande maken
       en dacht erover haar in het geheim weg te sturen.
²⁰     Kijk! Terwijl hij deze dingen overdacht,
       verscheen een boodschapper [engel] van de Heer
       in een droom aan hem:
       “Jozef, zoon van David,
       wees niet bang Maria, je vrouw,
       bij jou te nemen,
       want wat in haar is verwekt
       is uit heilige geest.
²¹     Ze zal een zoon baren
       en je moet hem de naam Jezus [de Heer is redding] geven,
       want hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden.”
²²     Dit alles is gebeurd opdat vervuld zou worden
       wat vanwege de Heer door de profeet is gezegd:
²³     Zie, de jonge vrouw zal zwanger worden
       en een zoon baren
       en ze zullen hem noemen: Immanuël [Jes.7,14],
       wat betekent: God met ons.
²⁴     Ontwaakt uit de slaap
       deed Jozef nu zoals de boodschapper van de Heer
       hem had opgedragen
       en nam zijn vrouw bij zich.

Wanneer Jozef ontdekt dat zijn verloofde zwanger is, zinkt de grond onder zijn voeten weg. Hij lijkt de regie over zijn leven volkomen kwijt te zijn. Wat kan hij doen? Allerlei opties flitsen door zijn hoofd. Hij raakt er niet uit, maar wanneer het eerste rumoer wat gaan liggen is, hoort hij (in een droom) een boodschap van G-d.
Wat moet hij doen? Nog een optie meer om te overwegen: Stuurt hij Maria weg? Gaat hij zelf weg? Zet hij zichzelf opzij en zegt hij ‘ja’ tegen G-d? Is hij bereid om ruimte te maken voor nieuw leven?
Zijn antwoord zal beslissend zijn. Ja zeggen tegen G-d betekent immers dat hij zich verbindt met wat hem overkomt én dat hij toelaat dat het ik – dat ik dat de regie heeft – zijn centrale plaats ontnomen wordt.
Jozef zegt já. Hij is bereid!
En wij?

Mt.1,18-24 (21/12/2025)

¹⁸     De geboorte van Jezus de gezalfde [Christos-Messiah] verliep zo:
       Zijn moeder, Maria, was verloofd met Jozef.
       Voor zij echter gingen samen leven,
       werd zij zwanger bevonden uit heilige geest.
¹⁹     Haar man Jozef, die integer was,
       wilde haar niet openlijk te schande maken
       en dacht erover haar in het geheim weg te sturen.
²⁰     Kijk! Terwijl hij deze dingen overdacht,
       verscheen een boodschapper [engel] van de Heer
       in een droom aan hem:
       “Jozef, zoon van David,
       wees niet bang Maria, je vrouw,
       bij jou te nemen,
       want wat in haar is verwekt
       is uit heilige geest.
²¹     Ze zal een zoon baren
       en je moet hem de naam Jezus [de Heer is redding] geven,
       want hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden.”
²²     Dit alles is gebeurd opdat vervuld zou worden
       wat vanwege de Heer door de profeet is gezegd:
²³     Zie, de jonge vrouw zal zwanger worden
       en een zoon baren
       en ze zullen hem noemen: Immanuël [Jes.7,14],
       wat betekent: God met ons.
²⁴     Ontwaakt uit de slaap
       deed Jozef nu zoals de boodschapper van de Heer
       hem had opgedragen
       en nam zijn vrouw bij zich.

Maria werd zwanger bevonden uit heilige geest. Wat als iemand van mijn vrienden zwanger bevonden wordt uit heilige geest? Zouden we het merken? Wat zou er te zien, te horen en te ervaren zijn? Wat zou er in en met haar/hem gebeuren?
Het zal nieuw leven met zich meebrengen, maar zouden wij, als directe omgeving, dit kunnen bevatten? Of zouden we overwegen om hem/haar uit de weg te gaan, te verstoten of misschien zelfs laten opnemen – als voor gek verklaard?
Hopelijk is er onder ons, íemand zoals Jozef, die zich durft open te stellen en zo op het spoor mag komen van het goddelijke dat aan het ontkiemen is. Dan krijgt G-d ook hier en nu, onder ons, de kans om te groeien en geboren te worden.

Op donderdag 18 dec hadden we hetzelfde Evangelie. Je kan het commentaartje teruglezen als je naar beneden scrollt.

Mt.5,27-32 (13/06/2025)

²⁷    “Jullie hebben gehoord dat er gezegd is tot die-van-het-begin:
       Je zult geen overspel begaan. [Ex.20,14]
²⁸    Ik echter zeg jullie:
       Ieder die naar een vrouw kijkt om haar te begeren,
       heeft in zijn hart al overspel met haar begaan.
²⁹    Als je oog je ten val brengt:
       ruk het uit en werp het weg!
       Het is beter voor je dat één van je leden verloren gaat
       dan dat heel je lichaam in de gehenna geworpen wordt.
³⁰    En als je hand je ten val brengt:
       hak haar af en werp haar weg!
       Het is beter voor je dat één van je leden verloren gaat
       dan dat heel je lichaam in de gehenna geworpen wordt.
³¹    Er is gezegd:
       Wie zijn vrouw wegzendt
       moet haar een scheidingsakte geven. [Deut.24,1]
³²    Ik echter zeg jullie:
       Ieder die zijn vrouw wegzendt,
       maakt haar tot iemand met wie overspel begaan wordt
       – behalve om reden van hoererij –
       en wie de weggezondene huwt, begaat overspel.”

De Thora was aan het volk Gods gegeven als richtingwijzer voor een harmonieus en levengevend samenleven, samengevat in het bijbelse begrip ‘Sjalom’ – wat veel breder en dieper gaat dan de gebruikelijke vertaling van ‘vrede’. Eén van de pijlers daarvan was – en is uiteraard nog – de wijze van omgaan van mensen met elkaar: hoe geven zij en wij relaties vorm, net ook tot in die heel innige relatie van man en vrouw?
Ook hierin gaat Jezus naar de ‘radix’. Sjalom-relaties gaan niet pas stuk op het moment van (en zelfs niet automatisch vanaf) expliciete, uiterlijke breuk-daden. De echte breuk ontstaat wanneer mensen een ander gaan gebruiken voor eigen begeren en daarmee de ander tot voorwerp maakt.
En dat laatste kan blijkbaar op vele manieren gebeuren. Ook handen en ogen, en dus al onze handelingen en gedachten, kunnen de ander herleiden tot voorwerp. Hoe vroeger, en in zogenaamde details, wij dat (h)erkennen, hoe dieper wij de ommekeer kunnen maken naar Sjalom!

Mt.19,23-30 (19/08/2025)

^₂₃    En tegen zijn leerlingen zei Jezus:
       “Amen, ik zeg jullie:
       Voor wie rijk is [aan … kan divers ingevuld worden],
       is het moeilijk het koningschap der hemelen binnen te gaan.
²⁴    En opnieuw zeg ik jullie:
       Makkelijker is het
       voor een kameel door het oog van een naald te gaan,
       dan voor een rijke in het koningschap der hemelen binnen te gaan.
²⁵    Toen ze dit hoorden, stonden zijn leerlingen zeer versteld:
       “Wie kan dan nog bevrijd worden?”
²⁶    Maar Jezus keek hen aan [met dezelfde blik als naar de adolescent (Mc.10,21)] en zei:
       “Bij mensen is dit onmogelijk,
       maar bij God is alles mogelijk!” [Gen.18,14]
²⁷    Petrus ging daarop in en zei tegen Jezus:
       “Kijk, wíj hebben toch maar alles losgelaten
       en wíj zijn je gevolgd.
       Wat zal er dan voor ons zijn?”
²⁸    Jezus antwoordde aan allen:
       “Amen, ik zeg jullie:
       Jullie die mij gevolgd zijn, bij het opnieuw geboren worden,
       wanneer de mensenzoon zal zitten op zijn troon van heerlijkheid,
       zullen ook zitten op twaalf tronen,
       oordelend over de twaalf stammen van Israël.”
²⁹    En ieder die zijn huis heeft losgelaten,
       of zijn broers of zussen, of zijn vader of moeder,
       of zijn vrouw of kinderen, of zijn akkers,
       omwille van mijn naam,
       zal honderdvoudig ontvangen
       en het volle leven erven.
³⁰    Maar vele eersten zullen laatsten zijn
       en de laatsten eersten!”

Jezus gebruikt stijlfiguren die overdrijven om een punt te benadrukken. Het beeld van de kameel en de naald is zo'n sterk, onvergetelijk en aangrijpend beeld, net zoals hij het had over een 'balk in iemands oog' (Mt.7,4). Deze overdreven beelden zijn zeer effectief, omdat mensen ze onthouden en daardoor bijblijven. Uiteindelijk maken ze allemaal hetzelfde punt: dat het onmogelijk is dat iemand op eigen kracht gered wordt!
Zo waarschuwt Jezus ieder van ons: Vertrouw niet op bezit, niet op je eigen menselijke prestatiedrang, niet op familiebanden, … maar op G-d!
Geef je over aan hem. Durf je leven totaal te focussen op hem. Laat alles los en leg heel je leven, heel je zijn, in zijn handen.
Dan zal Léven – het volle leven – jou gegeven wórden. Of misschien ís dat zelfs ‘het volle leven’?